| ITI əməkdaşlarının elmi işləri - tezis |
| Biblioqrafik təsvir | |
| Mehdiyev , Ş.A. Əşyaların İnterneti Mühitində Kiber-Fiziki Sistemlərin Rəqəmsal Kriminalistikası Problemləri və Həlli Yolları / Ş.A. Mehdiyev , T.X. Fətəliyev , N.A. Rzayeva // “Kibertəhlükəsizlik və rəqəmsal kriminalistikanın aktual problemləri” respublika elmi-praktiki konfransı. - Bakı, 2026. - S. 245-249. | |
| Annotasiya | |
| Əşyaların İnterneti (Əİ) və kiber-fiziki sistemlərin (KFS) inkişafı sənaye, nəqliyyat və energetika kimi kritik infrastruktur sahələrində rəqəmsal texnologiyaların geniş tətbiqinə səbəb olmuşdur. Bu sistemlərdən əldə edilən məlumatlar kiberinsidentlərin araşdırılması zamanı mühüm rəqəmsal sübut kimi çıxış edir. Lakin Əşyaların İnterneti mühitində məlumatların heterogenliyi, paylanmış arxitektura və təhlükəsizlik zəiflikləri rəqəmsal sübutların toplanması, saxlanması və etibarlılığının qiymətləndirilməsini çətinləşdirir. Məqalədə Əşyaların İnterneti əsaslı sistemlərdə rəqəmsal kriminalistikanın əsas problemləri, xüsusilə sensor məlumatlarının təhrif olunması və manipulyasiya riskləri təhlil edilmişdir. Zaman sıralarının analizi və maşın öyrənməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir [4]. Eyni zamanda, Əİ məlumatlarının rəqəmsal kriminalistikada istifadəsi bir sıra ciddi çətinliklərlə müşayiət olunur. Əİ sistemləri yüksək səviyyədə paylanmış və fərqli tipli qurğulardan ibarətdir, çünki müxtəlif istehsalçıların qurğuları fərqli protokollardan, platformalardan və məlumat formatlarından istifadə edir. Bundan əlavə, informasiyanın əhəmiyyətli hissəsi bulud və ya paylanmış mühitlərdə saxlanılır ki, bu da onun əldə olunmasını və təhlilini çətinləşdirir. Əlavə çətinliklər qurğuların məhdud hesablama resursları və daxili təhlükəsizlik mexanizmlərinin zəiflikləri ilə bağlıdır. metodlarına əsaslanan anomaliya aşkarlama yanaşması təklif edilmişdir. | |
| Elektron variant | |
| Elektron variant |
________
© ict.az http://ict.az/az